­čŚ║´ŞĆ Poradnik Podr├│┼╝nika: ­čç▓­čç╣ Malta – ┼Ťr├│dziemnomorska per┼éa

­čç▓­čç╣ Malta to jedno z najmniejszych pa┼ästw na ┼Ťwiecie. Nie oznacza to jednak, ┼╝e nie ma nic do zaoferowania. Kraj ten to prawdziwa per┼éa Morza ┼Ür├│dziemnego, kt├│ra skrywa mas─Ö zabytk├│w oraz pi─Öknych pla┼╝ i wzg├│rz. ­čĆľ´ŞĆ Co koniecznie trzeba odwiedzi─ç podczas pobytu na Malcie? Gdzie robi─ç zakupy, aby nie przep┼éaca─ç? Na te i inne pytania znajdziecie odpowiedzi w najnowszym Poradniku Podr├│┼╝nika!

Foto pogl─ůdowe: Artur Tumasjan/ Unsplash

Zasady wjazdu ÔÜá´ŞĆ

Malta nale┼╝y zar├│wno do Unii Europejskiej, jak r├│wnie┼╝ do strefy Schengen przez co, aby wjecha─ç do tego kraju wystarczy posiada─ç dow├│d osobisty lub paszport.

Obecnie obowi─ůzuj─ůce ograniczenia zwi─ůzane z COVID-19 pozwalaj─ů odwiedzi─ç Malt─Ö pod warunkiem posiadania dowodu szczepienia lub negatywnego wyniku testu PCR, wykonanego w ci─ůgu 72 godzin przed przylotem lub w przypadku testu antygenowego – w ci─ůgu 24 godzin. Brak jednego z dokument├│w oznacza obowi─ůzkowe odbycie kwarantanny.

Warto jednak zaznaczyć, że od maja br. nie trzeba już wypełniać formularzu lokalizacyjnego.

AKTUALIZACJA: Od 25 lipca br. zniesione zostan─ů wszystkie restrykcje wjazdowe, w tym m.in. obowi─ůzek okazania dowodu szczepienia przeciwko COVID-19.

Podr├│┼╝ na Malt─Ö Ôťł´ŞĆ

W Polsce jest kilka miejsc, z kt├│rych wykonywane s─ů bezpo┼Ťrednie po┼é─ůczenia na Malt─Ö. Ni┼╝ej znajdziecie wszystkie mo┼╝liwe opcje.

  • Ryanair: bilety z Gda┼äska, Krakowa, Poznania, Warszawy-Modlina i Wroc┼éawia kupicie tutaj
  • Wizzair : bilety z Katowic i Warszawy-Chopina kupicie tutaj

Warto odwiedzi─ç te┼╝ skyscanner.com ÔÇô bilety cz─Östo s─ů tam ta┼äsze ni┼╝ na oficjalnej stronie przewo┼║nika.

Foto pogl─ůdowe: Marty Sakin/ Unslplash

Foto pogl─ůdowe: Vojtech Bruzek/ Unsplash

Noclegi ­čŤĆ´ŞĆ

Je┼Ťli nie przeszkadza Wam mniejszy komfort, w tym wsp├│lna ┼éazienka i kuchnia, to polecam nocleg u Lisy w miejscowo┼Ťci Msida. G┼é├│wn─ů zalet─ů oferty jest po┼éo┼╝enie – w ci─ůgu 20-30 minut mo┼╝na doj┼Ť─ç pieszo do Sliemy czy do stolicy Malty, Valletty.

Inne propozycje nocleg├│w na Malcie:

­čö╣ Propozycja nr 1 (Sliema)

­čö╣ Propozycja nr 2 (St. Julian’s)

­čö╣ Propozycja nr 3 (Mellie─ža)

­čö╣ Propozycja nr 4 (Xewkija, wyspa Gozo)

­čö╣ Propozycja nr 5 (G─žajnsielem, wyspa Gozo)

Transport na Malcie ­čÜî

Kraj sk┼éada si─Ö dw├│ch wi─Ökszych wysp – Malty i Gozo, na kt├│rych dzia┼éa komunikacja miejska w formie m.in. kursuj─ůcych autobus├│w. Przystanki s─ů rozsiane po r├│┼╝nych cz─Ö┼Ťciach wysp i bez problemu mo┼╝na si─Ö przemieszcza─ç z jednej miejscowo┼Ťci do drugiej. Jedynym minusem jest niestety brak punktualno┼Ťci – prawie zawsze, gdy korzysta┼éem z tego ┼Ťrodka transportu, autobus sp├│┼║nia┼é si─Ö o kilka a nawet kilkadziesi─ůt minut.

Rozk┼éad jazdy wszystkich kursuj─ůcych linii mo┼╝na znale┼║─ç w aplikacji Moovit, dzi─Öki kt├│rej zaoszcz─Ödzicie czas na szukanie odpowiedniego przystanku czy godziny odjazdu autobusu.

Je┼Ťli chodzi o dojazd z lotniska do miejsca noclegowego, to polecam wybra─ç autobus zamiast taks├│wki – z i na lotnisko kursuj─ů tzw. linie przyspieszone zaczynaj─ůce si─Ö na liter─Ö X.

Koszt przejazdu autobusem po Malcie zale┼╝y od tego, jak cz─Östo b─Ödziemy nim je┼║dzi─ç. Je┼╝eli planujecie z niego korzysta─ç sporadycznie, to polecam kupowanie bilet├│w jednorazowych, kt├│re s─ů wa┼╝ne 2 godziny. Mo┼╝na je kupi─ç tylko i wy┼é─ůcznie za got├│wk─Ö u kierowcy autobusu. W okresie od po┼éowy czerwca do po┼éowy pa┼║dziernika bilet kosztuje 2 euro, w pozosta┼éym okresie – 1,5 euro.

Innymi opcjami jest zakup biletu na 12 przejazd├│w za 15 euro, karty Explore kosztuj─ůcej 21 euro i uprawniaj─ůcej do nielimitowanych przejazd├│w przez 7 dni r├│wnie┼╝ noc─ů, a tak┼╝e spersonalizowanej karty Tallinja, kt├│ra jest przeznaczona g┼é├│wnie dla sta┼éych rezydent├│w – jej koszt to 10 euro (wyrobienie karty) + 20 euro (kwota pierwszego do┼éadowania). Wszystkie rodzaje kart, a tak┼╝e bilet 12-przejazdowy mo┼╝na kupi─ç w stacjonarnych punktach sprzeda┼╝y, w tym r├│wnie┼╝ na lotnisku.

Opr├│cz autobus├│w, w kraju tym kursuj─ů r├│wnie┼╝ promy – g┼é├│wnie mi─Ödzy trzema wyspami – Malt─ů, Gozo i Comino. Koszt przep┼éyni─Öcia promem mi─Ödzy Malt─ů i Gozo wynosi 4,65 euro, a mi─Ödzy Malt─ů i Comino 13 euro. Bilety uprawniaj─ů do podr├│┼╝y w dwie strony. Mo┼╝na je kupi─ç w punktach sprzeda┼╝y w porcie w miejscowo┼Ťci Cirkewwa.

Wi─Öcej informacji na temat komunikacji miejskiej na Malcie znajdziecie tutaj.

Autobus miejski, foto: Malta Public Transport

Prom, foto: HH58/ Wikimedia

Foto: Wiktor Kusak

P┼éatno┼Ť─ç i ceny na Malcie ­čĺ│

Najlepsz─ů opcj─ů p┼éatno┼Ťci jest karta Revolut, dzi─Öki kt├│rej mo┼╝ecie po najkorzystniejszym kursie wymieni─ç z┼éot├│wk─Ö na inn─ů walut─Ö, w tym na obowi─ůzuj─ůce na Malcie euro. Tamtejszym bankami, kt├│re umo┼╝liwiaj─ů bezprowizyjne wyp┼éacanie got├│wki z Revolut s─ů Bank of Valleta i HSBC . Wi─Öcej informacji o karcie znajdziecie tutaj.

Ceny na Malcie, jak w wi─Ökszo┼Ťci kraj├│w s─ů zale┼╝ne m.in. od miejsca. Za ten sam posi┼éek w restauracji zlokalizowanej przy morzu mo┼╝na zap┼éaci─ç wi─Öcej ni┼╝ w knajpie znajduj─ůcej kilkadziesi─ůt metr├│w dalej.

Ceny przykładowych produktów i potraw na Malcie (stan na maj 2022):

  • pizza ÔÇô od 7 do 12 euro
  • ftira – malta┼äska kanapka z dodatkami – od 4 do 6 euro
  • woda 2 l ÔÇô od 0,5 do 1 euro
  • piwo Cisk 500 ml ÔÇô od 0,9 euro w sklepie do 3 euro w restauracji
  • Kinnie 1,5 l – bezalkoholowy nap├│j o s┼éodko-gorzkim smaku pomara┼äczy – od 1,50 do 2 euro
  • ma┼éa kawa – od 2 do 2,50 euro
  • poczt├│wka ÔÇô od 0,5 do 1 euro
  • magnes ÔÇô od 1,50 do 2,50 euro

Je┼Ťli podr├│┼╝uj─ůc po wyspie planujecie robi─ç wi─Öksze zakupy spo┼╝ywcze to w szczeg├│lno┼Ťci polecam sklepy Lidl, w kt├│rych znajdziecie najwi─Öcej produkt├│w w przyst─Öpnych cenach. Z pewno┼Ťci─ů nie warto robi─ç zakup├│w w przyulicznych sklepach prowadzonych g┼é├│wnie przez Hindus├│w, w kt├│rych ceny s─ů wy┼╝sze ni┼╝ w marketach.

Co zwiedzi─ç na Malcie? ­čÜÂÔÇŹÔÖé´ŞĆ

Atrakcje Malty zlokalizowane s─ů w r├│┼╝nych cz─Ö┼Ťciach wyspy. Przed podr├│┼╝─ů do tego kraju, warto zrobi─ç sobie plan pobytu, dzi─Öki kt├│remu sprawniej b─Ödziecie si─Ö porusza─ç mi─Ödzy atrakcjami.

Pierwszym punktem na turystycznej mapie Malty powinna by─ç stolica kraju, Valletta, kt├│ra jest uznawana za jedno z najbardziej zabytkowych obszar├│w na ┼Ťwiecie, przez co nazywana jest r├│wnie┼╝ muzeum pod go┼éym niebem. Przemierzaj─ůc ulicami Valletty koniecznie trzeba zobaczy─ç Fontann─Ö Trytona, Konkatedr─Ö ┼Ťw. Jana, Bazylik─Ö Matki Bo┼╝ej z G├│ry Karmel, a tak┼╝e ogrody Barrakka – dolny i g├│rny, z kt├│rych rozpo┼Ťciera si─Ö pi─Ökny widok na morze i wysp─Ö. Szczeg├│lnie polecam przej┼Ť─ç si─Ö ulicami Republic, St. Lucia i Triq San Gwann, gdzie zlokalizowanych jest wiele restauracji, m.in. tych serwuj─ůcych dania kuchni ┼Ťr├│dziemnomorskiej.

Opr├│cz Valletty, innymi miastami o du┼╝ym znaczeniu historycznym s─ů Tarxien, w kt├│rym zlokalizowane s─ů stanowiska archeologiczne i Bazylika Chrystusa Kr├│la, Bormla z wieloma w─ůskimi ulicami i marin─ů, a tak┼╝e by┼éa stolica Malty, Mdina po┼éo┼╝ona w centralnej cz─Ö┼Ťci wyspy na wzg├│rzu, sk─ůd roztacza si─Ö kapitalny widok na ca┼é─ů wysp─Ö.

Osoby szukaj─ůce nocnej rozrywki powinny uda─ç si─Ö do Sliemy b─ůd┼║ do St. JulianÔÇÖs, w kt├│rych znajduje si─Ö t─Ötni─ůc─ů dniem i noc─ů promenada, a tak┼╝e wiele restauracji, klub├│w i kasyn. Z kolei dla os├│b ceni─ůcych kameralno┼Ť─ç i troch─Ö wi─Öcej spokoju polecam wiosk─Ö ryback─ů Marsaxlokk, s┼éyn─ůc─ů z kolorowych ┼é├│dek, targu rybnego, a tak┼╝e oddalonego o ok. 2 km k─ůpieliska St. Peter’s Pool, gdzie mo┼╝na odpocz─ů─ç le┼╝─ůc na skalnej pla┼╝y czy skacz─ůc z ma┼éych klif├│w do lazurowej wody.

├Ç propos klif├│w, podr├│┼╝uj─ůc po Malcie nie mo┼╝na omin─ů─ç Dingli, czyli formacji skalnej i najwy┼╝szego punktu archipelagu malta┼äskiego, a tak┼╝e B┼é─Ökitnej Groty – jaskini wyrze┼║bionej przez fale morskiej. Co wi─Öcej, osoby szukaj─ůce jeszcze wi─Öcej przyg├│d powinny odwiedzi─ç Popeye Village – wiosk─Ö zbudowan─ů na potrzeby musicalu ÔÇ×PopeyeÔÇŁ, a tak┼╝e wzg├│rza w p├│┼énocno-zachodniej cz─Ö┼Ťci Malty, w tym zatok─Ö Qarraba, w kt├│rej zlokalizowane s─ů pi─Ökne, piaszczyste pla┼╝e oraz skalne wzg├│rze.

Zobacz r├│wnie┼╝: Poradnik Podr├│┼╝nika:  Bolonia – w┼éoskie epicentrum pysznego jedzenia

St. Lucia’s Street, foto: Wiktor Kusak

Bormla, foto: Wiktor Kusak

Mdina, foto: Wiktor Kusak

Comino, foto: Wiktor Kusak

Jak wspomnia┼éem na pocz─ůtku, Malta sk┼éada si─Ö z kilku wysp, w tym m.in. z najwi─Ökszej Malty oraz mniejszych Comino i Gozo.

Comino to wyspa, na kt├│rej nie znajduje si─Ö wiele zabudowa┼ä. Mimo to przyci─ůga ona skalnymi klifami oraz B┼é─Ökitn─ů Lagun─ů, czyli cie┼Ťnin─ů wype┼énion─ů turkusow─ů i krystaliczn─ů wod─ů, przy kt├│rej zlokalizowane s─ů skalne pla┼╝e i punkty gastronomiczne. Na wysp─Ö mo┼╝na si─Ö dosta─ç ┼éodziami za 13 euro za os., kt├│re kursuj─ů z portu Cirkewwa. Godziny rejs├│w powrotnych przeka┼╝e Wam sprzedawca bilet├│w – zwykle w sezonie letnim odbywaj─ů si─Ö one co godzin─Ö. Uwaga! Warto pilnowa─ç czasu, poniewa┼╝ zdarzaj─ů si─Ö przypadki, ┼╝e tury┼Ťci zapominaj─ů, o kt├│rej odbywa si─Ö ostatni rejs i na w┼éasn─ů r─Ök─Ö musz─ů szuka─ç transportu (najcz─Ö┼Ťciej s─ů to okolice godz. 19:00, ale warto si─Ö upewni─ç w punkcie sprzeda┼╝y bilet├│w).

Trzeci─ů wysp─ů r├│wnie wa┼╝n─ů pod wzgl─Ödem turystycznym jest Gozo. To w┼éa┼Ťnie na niej znajdowa┼éa si─Ö popularna formacja skalna Azure Window, kt├│ra pi─Ö─ç lat temu zawali┼éa si─Ö. Innymi atrakcjami wyspy s─ů m.in. jaskinia Tal-Mixta z widokiem na zatok─Ö Ramla, stanowisko archeologiczne ─ágantija, bazylika i sanktuarium TaÔÇÖ Pinu oraz tzw. panewy solne, czyli specjalne zbiorki s┼éu┼╝─ůce do wytwarzania soli. Tak samo jak Malta i Comino, Gozo s┼éynie r├│wnie┼╝ z klif├│w. Najbardziej znanymi s─ů Ta’ ─Ően─ő znajduj─ůce si─Ö na po┼éudniowym wybrze┼╝u wyspy.

Tydzie┼ä to optymalny czas na zwiedzenie ca┼éej Malty – zobaczenie atrakcji, poznanie tamtejszej kultury, a tak┼╝e skorzystanie ze wszystkich dobrodziejstw, jakie daje wypoczynek na pla┼╝y. Ja na Malcie sp─Ödzi┼éem cztery dni i szczerze mog─Ö stwierdzi─ç, ┼╝e okres ten by┼é za kr├│tki. Nie starczy┼éo mi niestety czasu na udanie si─Ö na wysp─Ö Gozo, kt├│ra tak samo, jak Malta posiada wiele architektonicznych i przyrodniczych pere┼éek.

Autor:

Wiktor Kusak

Student ekonomii pasjonuj─ůcy si─Ö podr├│┼╝ami i pieszymi wycieczkami g├│rskimi. Interesuje si─Ö pi┼ék─ů no┼╝n─ů oraz - co nie mo┼╝e dziwi─ç - ekonomi─ů. Jego marzeniem jest zwiedzi─ç Azj─Ö, a tak┼╝e przejecha─ç legendarn─ů Route 66.